{"id":3521,"date":"2002-09-30T19:32:00","date_gmt":"2002-09-30T19:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/maartenmetz.nl\/?p=3521"},"modified":"2026-03-30T19:49:32","modified_gmt":"2026-03-30T19:49:32","slug":"053-arnhem-h02","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maartenmetz.nl\/?p=3521","title":{"rendered":"053 Arnhem (H02)"},"content":{"rendered":"\n

Ay ay kapitein!<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Zeiknat geregend passeerde de poldersloep de sluis van Ketelhaven.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Het was zaterdagmorgen vroeg, droog, maar nog schemerig en grijs. Vijf opvarenden stapten vol goede moed in de poldersloep om te beginnen aan de wel zeer ambitieuze drie\u00ebnvijftigste poldertocht. 148 waterkilometers lagen er voor hen en die moesten allemaal roeiend worden afgelegd. Weliswaar voor een groot deel over de IJssel en dus met de stroom mee, maar toch..<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Polderroeien<\/h4>\n\n\n\n

De polderroeiers werden enthousiast uitgezwaaid door de partner en de dochters van polderloper Andriesse. De oudste dochter, die een jaar eerder nog deelnemer was tijdens een maritieme en zeer regenachtige tocht vanuit Biddinghuizen, pinkte een traantje weg terwijl de poldersloep uit zicht verdween en stroomopwaarts de Neder-Rijn opvoer.<\/p>\n\n\n\n

Gelukkig viel dat stroomopwaarts wel mee want vanwege werkzaamheden aan een aantal stuwen stroomafwaarts in de Neder-Rijn en de Lek waren deze afgesloten waardoor het water in de Neder-Rijn nagenoeg stil stond. Na een kleine drie kwartier bereikten de nog opgewekte roeiers de monding van de Gelderse IJssel en de verwachtingen van het \u2018met-de-stroom-mee-effect\u2019 waren hooggespannen. Al het water dat niet door de Rijn stroomde moest toch op een of andere manier -bijvoorbeeld door de Gelderse IJssel- naar zee stromen.<\/p>\n\n\n\n

Volgens de streekeigen gids Andriesse was de stroming op de Gelderse IJssel niet merkbaar groter dan anders maar toch schoot het wel lekker op. Met een gemiddelde van ruim 10 kilometer per uur schoven de oevers mooi aan de poldersloep voorbij. Dankzij de stroming en de gebruikelijke fouten in de planning van polderloper Metz liepen de polderroeiers al snel voor op het schema in de PolderPost. Het ging zelfs zo snel dat Bart van der Mark als eerste supporter langs de route bij Doesburg, ondanks inachtneming van een ruime marge op de doorkomsttijden in de PolderPost, eerst arriveerde toen de poldersloep al voorbij was.<\/p>\n\n\n\n

De stroming was in de Gelderse IJssel niet merkbaar groter maar het aantal schepen was dat wel. Regelmatig hobbelde de poldersloep op en neer op de deining en juist dan was het de kunst om gelijke slag te houden. Regelmatig riep maritiem deskundige Pollmann de overige opvarenden tot de orde: \u201cIn de maat, heren!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Oeverloze discussies<\/h4>\n\n\n\n

Om de tijd te doden werden aan boord van de poldersloep discussies over een aantal elementaire vragen gevoerd. Zo vonden de Overijsselse deelnemers, de polderroeiers Metz en Pollmann, de naamgeving van de rivier, de Gelderse IJssel, onjuist en betoogden zij doorlopend dat de naam IJssel toch duidelijk verwees naar een andere provincie dan Gelderland. Er werd zelfs nog even gesuggereerd de rivier de Sallandse IJssel te noemen, een suggestie die het een en ander zegt over de subjectiviteit van de Overijsselse deelnemers. Het ging zelfs zo ver dat zij trachten polderroeier Faber, die als kaartenmaker meewerkt aan de totstandkoming van de Bosatlas, te overreden om in een onbewaakt ogenblik de naamgeving van de Gelderse IJssel in dit standaardwerk te wijzigen. Gelukkig wist polderroeier Vellinga de discussie met objectieve en juiste feiten te beslechten door aan te tonen dat de rivier voor bijna 80% door Gelderland stroomt of grensrivier van Gelderland is. De naamgeving Gelderse IJssel mag dus als juist worden bestempeld.<\/p>\n\n\n\n

Een andere discussie betrof de vraag welke van de steden Deventer of Kampen de mooiste stad aan de Gelderse IJssel zou zijn. Ook deze discussie werd weer kilometerslang gekenmerkt door eindeloze subjectiviteit en chauvinisme. Dezelfde heren, die meenden dat de benaming Gelderse IJssel onjuist zou zijn, beweerden dat Deventer de mooiste stad aan de Gelderse IJssel zou zijn. Andere polderroeiers zonder band met de provincie Overijssel of \u00e9\u00e9n van deze twee steden en dus tot een beter oordeel in staat, meenden dat Deventer en Kampen beide weliswaar mooie steden aan de Gelderse IJssel zijn, maar dat geen van deze twee zich om objectieve redenen mag beroepen op het predikaat \u2018mooiste stad aan de Gelderse IJssel\u2019. Veel zegt dit predikaat echter ook weer niet want het aantal plaatsen dat feitelijk echt aan de Gelderse IJssel ligt, met kades en havens en dergelijke, is minimaal.<\/p>\n\n\n\n

Te Deventer, volgens sommigen de mooiste stad aan de Gelderse IJssel, stonden supporters te wachten op de aankomst van de poldersloep. Deze supporters, vrouw en kinderen van polderroeier Pollmann, hadden goed begrepen, dat roeien op de Gelderse IJssel veel eisen stelt aan de conditie van de roeiers en hadden zelfgebakken calorierijke koekjes meegenomen.<\/p>\n\n\n\n

Mobiele telefoontjes<\/h4>\n\n\n\n

De mobiele telefoon heeft al jaren geleden tijdens de poldertochten haar intrede gedaan, niet geheel tot genoegen van de meer traditionele lopers. Maar moderniteit valt niet te keren. Nog nooit echter was het aantal mobieltjes zo groot als tijdens deze tocht en nog nooit gingen al die mobieltjes ook zo vaak af. Vooral bij het roeien, waar een gelijke slag van alle roeiers van groot belang is voor een goede voortbeweging, is het hinderlijk wanneer een roeier uitgeschakeld wordt door het rinkelen van zijn mobieltje. Sommige roeiers probeerden dat nog te compenseren door met \u00e9\u00e9n hand verder te roeien met alle gevaren van dien.<\/p>\n\n\n\n

Gelukkig kent de komst van de mobiele telefoon ook haar positieve kanten. Zo meldde zich bij het passeren van kilometerpaal 946 de molenaar van de molen bij Veessen. Geheel onbaatzuchtig bood hij de bemanning van de poldersloep een overnachtingsplaats aan onder in zijn molen. Met het voorspelde slechte weer, veel regen en veel wind, geen slecht aanbod.<\/p>\n\n\n\n

Te Welsum, om precies te zijn bij het pontveer tussen Welsum en Olst, stonden opnieuw supporters. Deze supporters, allen familie van polderroeier Gruben, hadden waarschijnlijk ergens gelezen dat opvarenden op lange reizen over water een grote kans op scheurbuik hebben en hadden om die reden vitaminerijke appels uit eigen tuin meegebracht.<\/p>\n\n\n\n

Na het bezoek aan de Chinees te Wijhe besloot de polderroeiploeg nog in het donker naar Hattem door te roeien. Dat moest echter wel met \u00e9\u00e9n man minder omdat polderroeier Gruben de trein naar huis had genomen: niet iedereen is in de gelegenheid om het thuisfront ruim twee dagen te verruilen voor een poldersloep op de Gelderse IJssel.<\/p>\n\n\n\n

Rondom schijnend licht<\/h4>\n\n\n\n

Ondanks het rondom schijnend licht van de poldersloep bleek het geen sinecure om in Hattem een overnachtingsplaats te vinden. De jachthaven lag vol met grote schepen van beter bemiddelden en de polderroeiers konden dan ook met moeite een aanlegplaatsje vinden. Gelukkig was er op een smalle kade nog gelegenheid om twee kleine tentjes op te zetten. Terwijl de polderroeiers met stramme ledematen de tentjes opzetten meldde zich polderroeier Weber, fris en vers na een avondje socialistisch netwerken op de tribunes van FC Zwolle. Hij was ook degene die het in het caf\u00e9 in Hattem pratende hield terwijl de andere polderroeiers knikkebollend moeite deden om niet van hun barkruk af te tuimelen.<\/p>\n\n\n\n

De eerste dag van de tocht was voorspoedig verlopen. De polderroeiers hadden -op een enkele bui na- uitstekend weer getroffen en honderd kilometer afgelegd. Reden genoeg tot optimisme ware het niet dat dag twee een aantal nog moeilijk in te schatten variabelen met zich mee zou gaan brengen. Wat zou het weer gaan doen? Er werd een harde noordwestenwind voorspeld en veel regen. Door de grootte breedte van de Gelderse IJssel zou er nauwelijks nog stroming zijn. Zou de poldersloep bestand zijn tegen de oversteek van het Ketelmeer? En hoe zou het staan met het moreel en de conditie van de bemanning van de poldersloep. Gelukkig wordt de doorgewinterde polderloper gekenmerkt door een grote zorgeloosheid. Die zorgeloosheid is niet altijd terecht en ongegrond maar voorafgaand aan (te) grote uitdagingen w\u00e9l erg handig.<\/p>\n\n\n\n

Het wekkertje van polderloper Vellinga roerde zich rond de klok van zeven uur op zondagmorgen en het zag er buiten de tent zo veelbelovend uit dat de roeiploeg snel opbrak en het ontbijt uitstelde tot op de Gelderse IJssel: elke meter voortdrijven op de stroming was meegenomen.<\/p>\n\n\n\n

Torentje van Zalk<\/h4>\n\n\n\n

Na de drie bruggen bij Zwolle kwam al vrij snel het torentje van Zalk in zicht. En zo snel als dat torentje in zicht kwam zo lang duurde het voordat het weer uit beeld verdwenen was. De sterk meanderende Gelderse IJssel toonde de roeiploeg kilometerslang het torentje van alle mogelijke kanten. Dat motiveerde niet echt. Wat ook allerminst motiveerde was het aantrekken van de wind, temeer daar de wind uit noordwestelijke richting kwam. Kenners van de kaart van Nederland zullen beamen dat juist een noordwestelijke wind nadelig voor de roeiers was. Stroming en wind hieven elkaars effect op zodat alle verplaatsing nu moest worden gerealiseerd door de al zo zwaar belaste spieren van de roeiers. Ruimschoots na de geschatte doorkomsttijd kwam de sloep dan ook in Kampen aan, waar de roeiers op de gevoelige plaat werden vastgelegd door supporter Rudolphi. Gelukkig was de kantine van de havenmeester geopend zodat de roeiploeg zich warm en droog kon beraden op het vervolg. In de kantine meldde zich ook nog polderloper Faber.<\/p>\n\n\n\n

Een dilemma diende zich aan. De wind was behoorlijk aangetrokken en stortbuien sloegen hun druppels hard tegen de vensters van de kantine. Doorvaren naar de monding van de Gelderse IJssel zou nog wel gaan in de luwte van de oever maar na de monding lag daar het Ketelmeer, waar de wind de golven over de enorme watervlakte tot grote hoogte opjoeg. Zou de poldersloep bestand zijn tegen de hoge golven? Terugvaren over de Gelderse IJssel naar Kampen was geen aantrekkelijk alternatief, hoe minimaal de stroming ook was. Polderroeier Andriesse, die als bouwer van de poldersloep de kansen van het vaartuig in de golven toch het beste kon inschatten, bedacht dat een uitwijk naar Roggebotsluis in dat geval het beste alternatief zou kunnen zijn. Dat zou betekenen dat de roeiers vanaf daar naar het Observatorium zouden kunnen lopen.<\/p>\n\n\n\n

Heftige stortbuien<\/h4>\n\n\n\n
\"\"
Vrolijk lachend zwaait slagman Metz naar de fotograaf.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Onderweg naar de monding van de Gelderse IJssel wisselden de zon en heftige stortbuien elkaar af. Vlak voor de monding werd het stiller in de sloep: de zo gebruikelijke praatjes werden minder. Ondanks tegenvallende maritieme prestaties in het verleden werd het roer voor de grote oversteek toevertrouwd aan polderroeier Pollmann. Voor de zekerheid hadden de roeiers hun regenkleding alvast maar aangetrokken. Direct na de monding begonnen de golven tegen de poldersloep aan te beuken. De ene keer sloegen de roeispanen door de lucht en de andere keer verdwenen ze bijna helemaal onder water. Als ware galeislaven gingen de roeiers de elementen te lijf, het ritme van de spanen brullend om boven het lawaai van de golven uit te komen. Het water vloog de roeiers om de oren en een enkele keer sloeg een golf de sloep in. Omdat de polderroeiers met een blik op oneindig en achteruitkijkend in de poldersloep zaten, zagen ze niet dat roerganger Pollmann deskundig op de havenmonding van Ketelhaven aanstuurde, daarbij van de oever gadeslagen door polderloper Faber. Hij had het traject van Kampen naar Ketelhaven te voet afgelegd en de eigenaar van een videocamera bereid gevonden de heldhaftige strijd voor het nageslacht vast te leggen.<\/p>\n\n\n\n

Stuurloos<\/h4>\n\n\n\n

De sluiswachter bij Ketelhaven toonde weer de ware aard van de polderbewoner. Vriendelijk glimlachend opende hij geroutineerd de sluis daarbij de indruk wekkend dat hij dagelijks vele malen zeiknatte roeiers in een poldersloep naar het vele meters lager gelegen water van de Hoge Vaart liet afdalen. Polderroeiers Metz en Andriesse memoreerden hier de vorige vaartuigen waarmee ze deze sluis passeerden. Tijdens de herfsttocht van 1992 ,precies 10 jaar geleden, passeerden zij op de springboot deze plek en precies 5 jaar geleden passeerden zij met polderroeiers Pollmann en Weber in kano\u2019s. Memorabele tochten want zowel de springboot als de kano\u2019s zouden niet bestand zijn geweest tegen de noordwest 5 van deze tocht. Vlak na de sluis bleek dat de poldersloep ook niet geheel zonder averij van het Ketelmeer was afgekomen. Het roer functioneerde niet meer en de roerman zou zich de rest van de tocht moeten behelp met een eenvoudige roeispaan om de poldersloep door de kaarsechte maar smalle poldervaarten te loodsen.<\/p>\n\n\n\n

Vegetarische kippesoep<\/h4>\n\n\n\n

Voor polderroeier Andriesse zat de tocht er op bij de sluis tussen de Hoge Vaart en de Lage Vaart. Hij toog naar Arnhem om de auto met de trailer te gaan halen voor het retourtransport van de poldersloep naar zijn vaste ligplaats in Arnhem. Poldersupporter Vellinga (de broer van) en diens echtgenote stonden weer geheel onbaatzuchtig met hun Opeltje klaar om Andriesse naar het treinstation in Kampen te brengen. Voor Andriesse kwam polderroeier Faber in de plaats, die fris op een bankje plaatsnam voor de laatste kilometers van de tocht. Faber kreeg echter direct een ongelooflijke zware en lange hoosbui te verduren, waar zelfs zijn zeer professionele outdoor-uitrusting onvoldoende op berekend bleek.<\/p>\n\n\n\n

Intussen was er ook telefonisch contact geweest met de deelnemers aan herfsttochtvariant op de fiets vanuit Houten. De polderroeiers hadden inmiddels de wind in de rug al was het effect daarvan in de diep gelegen poldervaarten niet optimaal. De polderfietsers troffen het niet want zij hadden wind tegen en beschutting ontbrak na het oversteken van het Gooimeer. Daarnaast werden zij geplaagd door de lekke band van \u00e9\u00e9n van de deelnemers. Een uitnodiging om gezamenlijk de jubileumchinees Hai Yan Palace in Swifterbant te bezoeken werd dan ook vriendelijk door de fietsers afgeslagen. Jammer want de legendarische nummer 88 overtrof hier ook nu weer ieders verwachting (en budget). Polderroeier Faber probeerde de kok van Hai Yan Palace nog te verleiden tot het bereiden van een vegetarische soep, die lang met de bereiding ervan worstelde maar helaas faalde: \u201dIesse beetje mieslukt, iesse vegetaliese gloentesoep mette kiep!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het bezoek aan Hai Yan Palace sloeg een flink gat in de tijdsplanning. De kok had zoveel tijd verloren met het bereiden van de vegetarische soep voor polderroeier Faber, dat de poldersloep pas laat op de avond weer loskwam van de wal voor de laatste 10 kilometers naar het Observatorium. Ook nu weer werd het rondom schijnend licht ontstoken om andere vaartuigen op de aanwezigheid van de poldersloep in de Noordertocht attent te maken en botsingen te voorkomen. Vlak voor de afslag naar de Bijltocht verraste een laatste supporter de polderroeiers. Andriesse was met de auto uit Arnhem teruggekeerd en had (dankzij het rondom schijnend licht) de poldersloep in de Noordertocht getraceerd. De Bijltocht was te smal om te roeien. Roerman Vellinga suggereerde om dan maar te gaan jagen en na 500 meter bereikte de poldersloep het eindpunt na 148 kilometers door het water. Voor de poldersloep zat de tocht er op. De polderroeiers moesten nog 500 meter lopen om het Observatorium te bereiken waar de polderfietsers Boerema, Haze en Steenaart gastvrij met jenever en pinda\u2019s bij een groot kampvuur zaten te wachten. De gezelligheid duurde minder lang dan gebruikelijk tijdens de poldertochten. Al na korte tijd begonnen de polderroeiers te gapen en niet veel later was er in het Observatorium weinig meer te horen dan wat zacht gesnurk, het sissen van een smeulend vuur en het zachte loeien van de noordwesten wind.<\/p>\n\n\n\n

Gewoontegetrouw arriveerde koffieman Vellinga (de broer van) enkele minuten voor de zonsopkomst, deze keer vergezeld door zijn dochter Nynke, die tijdens de laatste zomertocht over het Hanzetrac\u00e9e debuteerde. Polderroeier Faber toverde uit zijn bagage een met karnemelk bereide notenkoek. Erg smakelijk. Met een beker koffie in de rechterhand en een stuk notenkoek in de linker zagen de polderroeiers en \u2013fietsers de zon opkomen: een paar kleine wolkjes maken het net geen dubbelplus.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ay ay kapitein! Het was zaterdagmorgen vroeg, droog, maar nog schemerig en grijs. Vijf opvarenden stapten vol goede moed in de poldersloep om te beginnen aan de wel zeer ambitieuze drie\u00ebnvijftigste poldertocht. 148 waterkilometers lagen er voor hen en die moesten allemaal roeiend worden afgelegd. Weliswaar voor een groot deel over de IJssel en dus … Lees verder “053 Arnhem (H02)”<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-3521","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-herfst"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3521"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3529,"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3521\/revisions\/3529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maartenmetz.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}